تنافى و اختلاف را از قرآن نفى مىكند و مىگويد : أَ فَلا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ وَ لَوْ كانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِيهِ اخْتِلافاً كَثِيراً . « 1 » آيا در قرآن دقت و تدبر نمىكنند كه اگر از سوى غير خدا بود اختلاف فراوانى در آن مىيافتند . ولى چون عدهء زيادى از علماى تفسير و غير تفسير در معانى آيات دقيقا تأمّل نكرده‌اند و در نتيجه چنين پنداشته‌اند كه در ميان بخشى از آيات قرآن تعارض و اختلاف وجود دارد و در اين چنين پندار و اشتباهى ، آيه متأخر را ناسخ بر آيه متقدم دانسته‌اند تا از اين طريق منافات و تضاد خيالى را در ميان اين گونه آيات حل كنند تا آنجا كه بعضى از علما دامنه اين تضاد و تنافى را آن چنان توسعه داده‌اند كه ( 1 ) - حتى در ميان دو آيه عام و خاص و يا مطلق و مقيد كه در واقع يكى مبيّن و مفسر آن ديگرى است و هيچ اختلافى در ميانشان نيست ، اختلاف و تنافى احساس نموده و در همهء اين موارد ملتزم به نسخ شده‌اند . البته اين عقيده در اثر عدم تدبر دقيق در معناى لغوى كلمهء « نسخ » و يا از روى مسامحه و اشتباه در استعمال آن ، ناشى گرديده است . بنابراين ، بر ما لازم است كه اين گونه آيات را مورد بحث و بررسى قرار دهيم و اين گنجينه‌هاى احكام را از صورت ركود و تعطيلى كه طرفداران نسخ به وجود آورده‌اند ، در آورده و در مسير استدلال و استنباط احكام شرع به جريان بيندازيم . بررسى آيات ناسخ و منسوخ تا اينجا مباحث مختلف نسخ به پايان رسيد و به يارى خدا در فصول آينده به مسئلهء نسخ در آيات قرآن مىپردازيم و تك‌تك آياتى را كه وجود نسخ در آن‌ها ادعا گرديده است ، مورد بحث و بررسى قرار مىدهيم و از ميان آن‌ها تنها آياتى را پيش مىكشيم كه اثبات عدم نسخ در آن‌ها يك نوع غموض و پيچيدگى داشته و به دقت و بررسى بيشترى نيازمند مىباشد ، ولى آيات ديگرى را كه منسوخ نبودن آن‌ها تا حدى روشن است ، به قسمت تفسير آيات محول مىكنيم كه در تفسير هريك توضيحات لازم را خواهيم داد . اينك آيات مورد بحث را به ترتيبى كه در قرآن آمده است ، يكى بعد از ديگرى مورد بررسى قرار مىدهيم .

--> ( 1 ) نساء / 82 .